id stringlengths 1 6 | url stringlengths 32 143 | title stringlengths 1 79 | text stringlengths 7 183k |
|---|---|---|---|
968 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Republiek | Republiek | En Republik is en Land, wat kenen König oder süns en vun Adel as Oberhaupt vun den Staat hett.
Faken sünd Republiken demokraatsch verfaat, obers dat mutt nich so sien. Anners gifft dat ok Monarchien, t. B. Königrieken, de demokraatsch verfaat sünd.
In de Antike weer t. B. dat Röömsche Riek en Republik, vun den Dag ... |
969 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Wetenschop | Wetenschop | Wetenschop is all dat, wat de Minschen rutkreegen hebbt över Minsch un Natur as ok dat Ünnersöken vun Tosamenhäng un Saken, de opstunns noch nich verstahn warrt. Ne’et Weten kriggt de Wetenschop dör de Forschung. Wat dormit rutfunnen warrt, mutt denn so opschreven warrn, dat annere Lüüd dor ok rankümmt. Dat heet sünner... |
970 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Esperanto | Esperanto | Esperanto is en Spraak, de in dat Johr 1887 plaant worden is. De Dokter för Ogenheelkunn Ludwik Lejzer Zamenhof, de in de domalig Russland leevt hett, konstrueerde en Grammatik mit blots 16 Regeln. Esperanto is en egen Spraak, man de Wöör sünd sünnerlich ut dat Latien nahmen oder ut Dochterspraken vun’t Latien (de roma... |
971 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Gr%C3%B6%C3%B6nkohl | Gröönkohl | Gröönkohl (in Bremen un in't Brunswieksche seggt een ok Bruunkohl dorto, in't Hümmling man Kool) Brassica oleracea 'var' sabellica' L. is en Plant ut de Familie vun de Kohlplanten (Brassicaceae). He warrt as Grööntüüch in de Landweertschap op grote Feller trocken, aver ok in’n Goorn.
De Gröönkohl is sünners in Noordd... |
974 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Navigatschoon | Navigatschoon | Navigatschoon is dat Lenken vun een Fohrtüüch to een Oort wo ji hen wullt. Dat Woort Navigeern
kümmt ut'n Latienschen navigare: schippern, navis: dat Schipp. Wenn ji navigeern wullt, hebbt ji dree Opgaven:
1) Ji mött ersmool rutfinnen, wo ji grode sünd (Positschoon/Ortung).
2) Denn mött ji en goden Kurs utreken, un
3) ... |
975 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Aalsupp | Aalsupp | De Aalsupp is een norddüütsche, besünners Hamborger Spezialität. Gifft ober ook hollandsche, Bremer, Holsteener und Mekelnborger Variantens.
Etymologie
De Naam kümmt dorvun, dat dor allens rinkümmt, was so in de Keuk is, dat kann, mutt obers nich, ok Aal sien. För dat de Söödlanner nich anfangt to muulen un vun wege... |
994 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Auerk | Auerk | Auerk is de Kreisstadt vun den Landkreis Auerk in Oostfreesland in' Noordwesten vun Neddersassen. Auerk is de tweetgröttste Stadt vun Oostfreesland - sowohl nah Inwahners (achter Emden) as ok nah de Flach (achter Wittmund). Mit rund 40.000 Inwahners is Auerk en sülvstännig Gemeend un wurrd in de Ruumordnung vun dat Lan... |
996 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Stadt | Stadt | Ene Stadt is en groot Oort mit den Titel Stadt, dat heet, dat dat en Steed is, wo Minschen sik nederlaten hebbt.
De Ünnerscheed to Därper is meest in de Grött. Tomeist warrt en Hümpel Hüüs denn Stadt nöömt, wenn dor mehr as 10.000 Minschen in wahnt. Freuger weer dat anners. Dor geev dat ok lütte Städer mit 500 Inwahne... |
999 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Aurich | Aurich | Aurich betekent
Aurich, Stadtdeel von de Stadt Vaihingen an der Enz in’n Landkreis Ludwigsburg, Baden-Württemberg.
Dat is ok de hoochdüütsche Naam von
Auerk, Stadt in’n Landkreis Auerk, Neddersassen.
Aurich is de Familiennaam von
Andreas Meyer-Aurich (* 1964), düütschen Agrarwetenschopper,
Eberhard Aurich (* 1... |
1001 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Seefohrt | Seefohrt | De Seefohrt is de Verkehr op de See mit Scheep un Boote.
Na den Sinn ünnerscheed wi
Hannelsfohrt (mit Frachtscheepe, hüdigendags sunnerlich mit Containerscheepe)
Kriegsfohrt (mit Oorlogscheepe)
Fischeree
Forschungsfohrt
Seeröveree
För dat de Seefohrers ook na den Hoben finnen doot, gifft dat de Navigatschoon. Freuge... |
1002 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Verkehr | Verkehr | De Verkehr umfatt allens, wat dor to heurt, vun een Sted na een anner to kommen.
Na dat Rebeet ünnerscheed wi
de Schipperee
Seefohrt
Binnenschipperee
de Lannverkehr
Footgänger
Fahrrad
Isenbohn
Auto
de Luftverkehr
Ballon
Zeppelin
Dwarsmeuhlen
Fliegtüch
Ook wenn Information transporteert ward, snackt wi vun Verkehr, t.... |
1007 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Duborg-Skolen | Duborg-Skolen | Duborg-Skolen is en däänsch Gymnasium in Flensborg, dat siet 1958 besteiht. De School is dat eenzige däänsche Gymnasium in Flensborg. De School is för Kinners vun de däänsche Minnerheid in Süüdsleeswig dacht, de in Däänmark wiederstuderen wullt. Man se warrt ok vun vele düütsche Schölers besöcht.
Siet 2008 gifft dat i... |
1008 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Hamborger%20Platt | Hamborger Platt | Hamborger Platt heet allens, wat in Hamborg snackt ward un plattdüütsch is. Man egentlich sünd dat heel verschedene Saken, wat de Lüüd dor mit menen doot; dat gifft näämlich nich blots een Oort Plattdüütsch in Hamborg.
In en heel Deel Böker kannst du lesen, dat dat in Hamborg twee Soorten Platt geven deit: Geest-Plat... |
1009 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Eurodicautom | Eurodicautom | Eurodicautom is de ehmolige Datenbank för Begrepen vun de EU.
Dat weer en fre’en Deenst, de nix köst hett. Över een Web-Interface künn een dat EU-Vokabular twüschen de offiziellen Spraken vun de EU översetten. Plattdüütsch is dor noch nich bi wesen.
In de Twüschentiet warrt de Siet nich mehr op’n nee’sten Stand holl... |
1011 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Ob | Ob | De Ob is een Stroom in Russland. De is 3650 km lang.
De Stroom entsteiht dör de Vereenigung vun de beid ut dat süüdsibirisch Altai kommend Strööm Bija un Katun dicht bi de Stadt Bijsk. He münnt in de Karasee.
Stroom
Russland |
1012 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Reekner | Reekner | En Reekner (ingelsch: Computer) is en elektroonsch Rekenmaschien. Hüüt is he obers nich blots för dat Reken dor, een kann ok dormit Texten schrieven, wat teken, un ok speelen. Binnen is en Slag Elektronik inbaut, un dormit rekent he.
En Computer besteiht ut
de Hardware, dat is allens, wat een anfaaten kann
de Softw... |
1013 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Oostfreesk | Oostfreesk | Oostfreesk betekent
de olle oostfreeske Taal, de fröher in Oostfreesland, in de Landkreis Freesland, in Butjadingen, in dat Land Wursten, in de Groninger Ommelanden un in anner Streken proot wurr,
dat oostfreske Plattdüütsch, dat vandag in Oostfreesland proot word.
Oostfreesland |
1018 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Schappt%C3%BC%C3%BCch | Schapptüüch | Dat Schapptüüch is dat Tüüch to’n Antrecken, wat meisttieds in dat Schapp is. Ward blots an’n Sünndag ruthoolt un antrocken. En anner Woort dörför is de Sünndagsstaat.
Dat is bi de Mannslüü
de feine Antog mit Jack un Büx
dat witte Hemd
de swatten Schoh
de Hoot
un bi de Fruunslü sün dat
de besünners goden Kleda... |
1020 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Ubbo%20Emmius | Ubbo Emmius | Ubbo Emmius (* 5. Dezember 1547 in Greetsiel; † 9. Dezember 1625 in Groningen) weer en freesche Historiker un de eerste Rektor Magnifikus vun de Universität Grunneng.
Emmius wörd 1547 int ostfreessche Greetsiel baren. He studeerte Theologie in Genf un wörd 1579 Rektor vun de latiensche Schoul in Nörden, wat he sülven ... |
1025 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Linux%20op%20Platt | Linux op Platt | Linux op Platt, dat is dat eerste plattdüütsche Bedriefssystem.
Dat is en Linux, wat en Unix-Bedriefssystem is. Dat heet, dat de KDE-Schrievdisch na Plattdüütsch översett is. Aver ok de GNOME Schrievdisch is to’n Deel översett.
Kiek ok
Software
Weblenken
KDE op platt
GNOME op platt
Linux |
1026 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Binnenschipperee | Binnenschipperee | De Binnenschipperee is de Schippfohrt op dat söte Water (meest in en Stroom). Dat heet, allens, wat nich op de See is.
Dat is ok normalerwies de billigste Art, wat vun een Ort to’n annern to kriegen. Vör allen grote Saken (Schwertransporte), Containers un Massengöder.
In Europa gifft dat en heel Nettwark von Kanals de ... |
1027 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Herd | Herd | Wi underschäidet in’t Mönsterland den Herd as Füerställ ond den Köökenherd, ook „Maschine“ nöömt. Düsse Maschine was in Arbeiderhusholde den Middelpunkt van’e ganze Familje weil et den enzigen warmen Plass in’t Huus was. In’n Winter wörden de kollen Föte gierne in den Backkasten stäieken. Ook wörden Sandkruken oder Bac... |
1028 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Westf%C3%A4%C3%B6lsk%20Plat | Westfäölsk Plat | Westfäölsk aor westfäölsk Plat (nds. Westfäälsch, westfäälsch Platt) is een Koppel van platdüütske Dialekten, wel in Westfaolen, in't Ossenbrügger Land un in Hessen küert wät. Ok mannigeen Dialekt van Neddersass'sk op de nedderlannske Kant wäert to't Westfäölsk tellt. Westfäölsk häff een egen Spraokcode, nämlik wep.
K... |
1029 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Ollnborg | Ollnborg | Ollnborg (na Sass: Ollenborg; hoochdüütsch Oldenburg) is en Grootstadt in Neddersassen mit 160.000 Inwahners. De Stadt liggt an de Hunte un hett enen Haven un ene Universität. Fröher is Ollnborg Residenz vun dat Land Ollnborg wesen.
Geschichte
Wahrschienlich al in dat 10. Jahrhunnert geef dat twüschen de Utlöper von ... |
1031 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Oldenburg | Oldenburg | Oldenburg is de hoochdüütsche Naam von
Ollnborg, kreisfreie Stadt in Neddersassen,
Olenborg, Stadt in’n Kreis Oostholsteen, Sleswig-Holsteen,
Landgemeen Ollnborg, fröhere Landgemeen in Neddersassen,
Ollnborg, ehmalig Land.
Oldenburg betekent
Oldenburg, Oort in’n Franklin County, Indiana, USA,
Oldenburg, Oort i... |
1032 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Borkum | Borkum | Borkum oder ok Börkum is dat gröttste vun de oostfreeschen Eilanden un liggt op't wietsten buten in de Noordsee. Dat höört to den Landkreis Leer, man henkamen deit de dor mit en Schipp vun Emden of Eemshaven.
Dat Eiland is en Överblievsel vun en fröhern veel gröttern Eiland. Ok in heel olen Tieden hebbt dor Minschen o... |
1034 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Oostnedderd%C3%BC%C3%BCtsch | Oostnedderdüütsch | Oostnedderdüütsch is de Naam för de nedderdüütschen Dialekten, wat de Lüüd in Mekelnborg, Vörpommern un Brannenborg snackt. Vör 1945 behören dorto ok de Dialekten vun Hinnerpommern, Westpreußen un Oostpreußen. Oostnedderdüütsch un Neddersassisch tosamen warrt Plattdüütsch nöömt.
Oostnedderdüütsch sünd all de Dialekten... |
1036 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Westfalen | Westfalen | Westfoalen is de osten Deel vun dat düütsche Bundsland Noordrhien-Westfalen. Fröher weer dat en oolt neddersassisch Stammsdom, wat ok Ossenbrügge, Bentem un noch en Bentem un nao een Lück annere Städer ut't Bundsland Neddersassen bihöört. In de Historie hett dat ok mal en Königriek geven, wat Westfalen heet, dat weer n... |
1037 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Noordrhien-Westfalen | Noordrhien-Westfalen | Noordrhien-Westfalen (hoogdüütsch Nordrhein-Westfalen, mönsterländsch Nuordrien-Westfaolen, Ostwestfäälsch Nordrhuin-Westfoalen, ofkörten as NRW) is een Bundsland in’n Westen vun de Bundsrepubliek Düütschland. Noordrhien-Westfalen is mit sowat 17,9 Millionen Inwahners dat Bundsland mit den meesten Inwahners. De Höffsta... |
1039 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Wilshusen | Wilshusen | Wilshusen () is en Stadt in’n Ollnborger Land.
Wilshusen hett wat bi 18.000 Inwahners. Se hett de Stadrechten 1270 vun Hildebold vun Bremen verlehnt kregen. De Geschicht vun de Stadt is ober all wesentlich öller.
All in de Johre bi 800 n. Chr. hebbt sik de Lüüd an biede Sieten vun de Hunte-Furth ansiedelt.
För de Inwo... |
1041 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Hunte | Hunte | De Hunte is mit 198 km de längste linke Nevenstroom vun de Werser un, nah de Aller, de tweetlängste in Neddersassen. Se entsteiht in dat Wiehengebirge, flütt dör den Dümmer un is in Ollnborg mit den Küstenkanaal verbunnen. De Hunte münnt bi Elsfleth in de Werser. Över de unnere Hunte un den Küstenkanaal geiht de Schi... |
1043 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Arbeitsleed | Arbeitsleed | En Arbeitsleed is en Leed, wat bi de Arbeit sungen warrt.
Dat gifft ünnerscheedlich Oorden, so as
Shantys
Buurnleder
Handwarkerleder
Hobenleder
Besünners bi de Shantys is dat to marken, wat en Arbeitsleed utmookt. Dat is nich blots för den Spooß, dat de Arbeit lichter vun de Hand geiht, dat is faken ok neudig, d... |
1049 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Oostenn | Oostenn | Oostenn (düütsch Ostende, fläämsch Oostende) is en Stadt in Belgien, in de Provinz West-Flannern an de Noordsee. In Oostenn wahnt knapp 70.000 Lüüd up 37,72 km². Dor is Oostenn de gröötste Stadt mit langs de belgisch Küst un een wichtig Zentrum för Tourismus un Weertschop. Dat gifft dor ok een Seehaben un een Flegerhab... |
1050 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Niege%20Hanse | Niege Hanse | De Niege Hanse is en Vereen vun Städer in düütsche un in annern Lännern. De Niege Hanse gifft dat siet 1980 un se steiht in’e Traditschoon vun de ole Hanse ut’n Middeloller, de nie nich uplöst wurrn is.
De Liddmaaten vun de Niege Hanse vandage
Belgien
Brügge
Eestland
Narva
Pärnu
Revel (Tallinn)
Derpt (Tartu... |
1065 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Komb%C3%BCs | Kombüs | De Kombüs is de Sted in een Schipp, wo dat Eeten kaakt ward.
Dat Woort kümmt vun dat medelnederlannisch 'Kabuys', wat vun dat 15. Jorhunnert weg in dat medelnederdüütsche as 'Kabuse' vörkümmt. Dat bedüüd so veel as een lütten Verslag.
Op de lütten Schippen freuger un sünnerlich bi de Fischkutter weer de Kombüs ook wa... |
1066 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Jan%20de%20Weryha-Wysocza%C5%84ski | Jan de Weryha-Wysoczański | Jan de Weryha-Wysoczański (* 1950 in Danzig) is en poolschen Bildhauer.
He studeer 1971 bet 1976 Bildhaueree an de Kunstakademie in Danzig un möök denn sienen Afsluss mit Diplom. Vun 1981 an leev he in in Hamborg. 1998 kreeg he den Prix du Jury bi’n Salon de Printemps ’98 Luxemburg. He kreeg ok den Opdrag för dat KZ-... |
1072 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Br%C3%BCssel | Brüssel | De Stadt Brüssel (ndl.: Brussel, franz.: Bruxelles) is de Hööftstadt vun Belgien un vun de Kuntrei vun Flannern. De Stadt is ok Seet vun vele Institutschonen vun de Europääsche Union. De Naam is afleit' vun Broek-zele (Brookdörp).
Stadt un Kuntrei vun Brüssel
De Stadt Brüssel is een vun de 19 Gemeenden vun de Kuntrei... |
1074 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Brannenborg%20an%20de%20Havel | Brannenborg an de Havel | Brannenborg an de Havel is en Stadt in Brannenborg in’n Ossen vun Düütschland. Brannenborg hett ca. 72.000 Inwahners. De Stadt liggt scheun an de Havel tüssen bannig vele Binnenseen. Brannenborg hett ok en scheune ole Innenstadt mit en Duhm. Brannenborg hett dree olle Stadtkerne: De Altstadt, de Neustadt un’e Dom. In B... |
1076 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Potsdam | Potsdam | Potsdam is de Hööftstadt vun Brannenborg, de an de Havel in’n Süüdwesten vun Berlin liggt.
Fröher is Potsdam Residenz vun de Preußischen Königen wesen. In de Stadt leegt dat Slott Sanssouci un dat Ne’e Palais un veele Parks un Karken. Histoorsch vun Belang is ok dat ole Hollännsche Veerdel. Potsdam is en vun de wenige... |
1082 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Gulfhuus | Gulfhuus | En Gulfhuus is en Huustyp in Oostfreesland un Grünneng. De meist Husen in't Oostfreesland bünt Gulfhuus. Elker Gulfhuus hett 'n Vörenn un 'n Achterenn. In't Vörenn wohnen de Lü, in't Achterenn bünt de Schüür, de Veehstallen un de Gulfen. Dat Achterenn is breeder as't Vörenn, umdatt dat Dack wieder amdaal trukken is.So ... |
1085 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Swevels%C3%BC%C3%BCr | Swevelsüür | De Swevelsüür is en starke Süür mit de chemisch Formel H2SO4.
Maakt warrt de Swevelsüür tomeist so:
Sweveldioxid warrt to Sweveltrioxid oxideert: 2 SO2 +O2 ⇒ 2 SO3. Faken is dat en Affallprodukt vun dat Rösten vun sulfidsche Ierzen.
Oplösen vun Sweveltrioxid in Water: SO3 H2O ⇒ H2SO4
De Swevelsüür is en tweeproto... |
1086 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Oostpreu%C3%9Fen | Oostpreußen | Oostpreußen (fröher un ok nu noch in welke Dialekten: Oostprüßen) is de historische Naam för dat Land wat hüüt de Kaliningrader Oblast vun Russland un de Woiwodschap Ermlann-Masuren vun Polen is. Dat is een preußisch Provinz wesen. De Hööftstadt weer Königsbarg. De Lüüd hebbt een Ostnedderdüütschen Dialekt snackt, dat ... |
1088 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Kaliningrader%20Oblast | Kaliningrader Oblast | De Kaliningrader Oblast (informell ook Jantarnij kraj - Barnsteenlann) is de nördlich Deel vun dat vörmaalsche Ostpreußen. Dat behöört to Russland un is een Exklave, sien Hoofdstadt is Kaliningrad. De Kaliningrader Oblast hett een Waterkant an’e Oostsee un in’n Hinnerlann grote Wolden. De gröttste Strööm sün de Pregel ... |
1091 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Wittenbarg | Wittenbarg | De Stadt Wittenbarg (), siet 1938 amtlich Lutherstadt Wittenbarg is een Stadt in' ööstlichen Deel vun dat Land Sassen-Anholt an de Ilv. Se is ok Sitt vun den Landkreis Wittenbarg. Martin Luther hett hier de Reformatschoon anfangen. Se wurd dorüm ok Lutherstadt nömmt.
De Stadt harr Enn’ 2015 insgesamt 46.475 Inwahners... |
1092 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Maschinenbu | Maschinenbu | Maschinenbu betekent dat Tosamensetten vun Maschinen in en Fabrik. Dat meent beid planen und buen vun de Maschinen. De, woneem dat Planen doot, nöömt man Inschenör. Anners is Maschinenbu ok en Wort für de Wetenschop von den Inschenör, worum de Maschinenbu un allns wat damit to dohn hett gelegentlich ok Inschenörwetensc... |
1095 | https://nds.wikipedia.org/wiki/K%20Desktop%20Environment | K Desktop Environment | KDE (K Desktop Environment, dat weer Kool Desktop Environment, aver dat K hett nu keen Bedüden mehr) is en Böverflach för Bedriefssystemen as Linux un Unix mit männich Programmen. Dat gifft’t nu (mit KDE >=3.2.2) ok op Plattdüütsch. Frie Software is dat, kost nix un du kannst allens ännern, wat du wullst.
KDE hett Pro... |
1097 | https://nds.wikipedia.org/wiki/B%C3%B6verflach%20%28Reekner%29 | Böverflach (Reekner) | En Böverflach is ganz allgemeen snackt dat, wat een vun en Ding vun buten sehn deit. De See, de Eer un an sik allens hett ein Böverflach. Man in’n sünnern is dat en Begreep bi de Reekners. Dor is de Böverflach dat, wat man op den Bildschirm vun den Reekner sütt. Dat gifft twee Formen vun de Böverflach, de grafische un ... |
1098 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Muus%20%28Reekner%29 | Muus (Reekner) | De Muus an de Reekner is en Hardware, mit dat du op en grafisch Böversiet arbeiden kannst. En Punkt op den Bildschirm, de Cursor, warrt mit de Muus bewegt. Den kannst du klicken mit een vun de Tasten (en Muus hett twüschen een un fief Tasten), un denn mookt de Computer wat.
De Muus keem toeerst bi de Lisa vun Apple to... |
1099 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Blinker | Blinker | De Blinker (engelsch: Cursor) steiht an de Stell op’n Bildschirm vun een Reekner, wo den nächste Ingaav hengeiht. De kann mit de Muus bewegt warrn.
Reekner |
1100 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Bildschirm | Bildschirm | De Bildschirm vun en Reekner is dat, wat op den Schrievdisch steiht. In den Bildschirm, könnt ji sehen, wat de Reekner mookt.
Dat gifft verscheden Oorten vun Bildschirms för den Reekner:
Swatt-Witt-Bildschirm, weern fröher un faken ok gröön op swatt
Buntbildschirm, de ok Farven hett
Plasma-Bildschirm, de mit Plasma a... |
1312 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Elektronik | Elektronik | Elektronik is de Deel vun de Elektrotechnik, de sick mit dat Utklambüstern un Mooken vun de Elektrik un de elektronschen Bauelementen in Saaken befaat. Faaken warrn ook de elektronschen Bauelementen as Elektronik opfaat. Elektronik is jümmers denn bi de Saak, wenn dor keen Mechanik mehr to dat Schalten neudig is.
Bes... |
1313 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Schippbo | Schippbo | Schippbu ward dat Handwark, de Kunst un de Industrie nömmt, de Scheep mookt un repareert.
De Schippbu ward vun besünnere Bedrieven dörföhrt, de Werften. Dor ward dat Schipp, tomeist in en Dröögdock op Kiel leggt. Denn ward de Rump opbaut, toeerst de Spantens, denn de Plankens, denn de Opbau. Denn ward dat Schipp to Wa... |
1317 | https://nds.wikipedia.org/wiki/K%C3%B6%C3%B6m | Kööm | Kööm is 'n Suupke, wat maakt warrt döör Kööm un Anis op Koorn- or Kantöffelbrannt trekken to laten.
In olle Tieden weer dat so, dat dör Sleswig-Holsteen ene Köömgrenz löpp. Dorbaven geev dat de Gele Köm Kööm ut Flensborg, un süden dorvun de Witte (klore), wat ünner annern in Husum produzeert wörr.
Drinken
Alkohol |
1321 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Aftheek | Aftheek | En Aftheken is en Laden, wo wi Pillen, Salben, Druppens un annere Saken köpen künnt, de us helpt, dat wi wedder gesund wert. Meist bruukt wi en Rezept vun’n Dokter, un denn betahlt de Krankenkass wat tau.
De Baas in düssen Laden is en Aftheker, un de hätt dor up studeert. He verköfft ok no wat anners: Tee, Bolschen, ... |
1322 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Diood | Diood | En Diood is en elektronsch Element, wo de Strom blots in een Richtung dörgeiht. Dorüm snackt wi bi en Diood vun de Dörlaatricht un de Sparrricht.
Wenn een Wesselstrom dör en Diood dörgahn lett, denn kümmt dor blot jede tweete Halfbülg rut. Dormit kann en Diood as Gliekrichter nahmen warrn, de ut den Wesselstrom Glieks... |
1324 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Elektrotechnik | Elektrotechnik | De Elektrotechnik is en Ingenieurwetenschap. Dat geiht dorüm, wat de elektrisch Stroom mookt un in de Technik bruukt warrt. De Elektrotechnik is de Wetenschaap vun de Nettwarken un elektrischen Signalen.
Delen sünd
na den Strom, üm den dat geiht
de Starkstromtechnik
de Swackstromtechnik
na den Bruuk vun den Strom
... |
1325 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Football | Football | De Football is en Speel, wo twee Mannschoppen mit ölben Lüüd (davun sünd teihn Feldspelers un en Speler steiht in dat Door) un en Ball speelt. Dat geiht dorüm, den Ball in dat Door vun de anner Mannschop to spelen. Un twors mit de Feut, un af un an ok mit den Kopp. Obers nich mit de Hann.
Dat Speelfeld is een Recheck... |
1328 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Pal%C3%A4ontologie | Paläontologie | De Paläontologie (f.) is de Deel vun de Biologie un vun de Geologie, de sick mit de Beester un Planten vun freuger in de Historie vun de Eer befaat.
Deele vun de Paläontologie sünd
Paläobiologie (Dat Leewen in de Urtied)
Paläoanthropologie (Över de Minschen in de Urtied)
Paläozoologie ([Beester in de Urtied)
Palä... |
1329 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Homo%20sapiens | Homo sapiens | De moderne Minsch (m., wetenschopplich: Homo sapiens) höört to de högern Söögdeerten. Dormank warrt he to de Ordnung vun de Primaten (Primates) un de Unnerordnung vun de Dröögnesenapen (Haplorrhini) rekent. Amenne höört he noch to de Familie vun de Minschenapen (Hominidae) un to den Tribus vun de Hominini mit to. De mo... |
1331 | https://nds.wikipedia.org/wiki/S%C3%B6%C3%B6gdeerten | Söögdeerten | En Söögdeert is en Deert, wat veer Fööt un warm Blood hett, un de Kinner Melk to drinken gifft.
systematsche Indelen
De Söögdeerten sünd en Klass vun de Vertebrata, un twors de Mammalia. Dat gifft verscheden Ornen. Ok Hunnen, Katten, Keuh un de Minsch höört dorto.
Ünnerklass Eierlegger (Protheria)
Ornen Kloakenbee... |
1333 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Ridder | Ridder | En Ridder (m.) is in dat Medeloller een vun den leegeren Adel wesen, de en Peerd harr un to’n Ridder slahn weer.
Historie
Al in de Römertied geev dat Ridders, wat Soldatens weern, de op een Peerd seeten un de Riederee utmookt harrn. In dat Middeloller güng dat den los, dat Karl de Grote een Heer vun Panzerrieders ops... |
1334 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Foot | Foot | Foot betekent
Foot, den unnersten Deel vun dat Been bi Minsch un Söögdeer,
Vagelfoot, den unnersten Deel vun dat Been bi Vagels,
Stammfoot, de unnerste Deel vun en Boomstamm over de Eer,
Foot, en oolt Maat to’n Meten vun de Längde, hernahmen vun de Längde vun en Minschenfoot.
Foot is de Familiennaam von
Alistai... |
1335 | https://nds.wikipedia.org/wiki/GNU-FDL | GNU-FDL | De GNU frie Lizenz för Dokumentatschoon is de plattdüütsche Översetten för de ingelsche GNU Free Documentation License (GNU FDL, hier een plattdüütsche Översetten).
GNU-Lizenzen sünd Lizenzens vun dat GNU-Projekt. Dat is dorför dor, Software un anner Werkens to mooken, de een frie bruuken kann.
De Lizenz för Dokument... |
1337 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Deern | Deern | En Deern (ok Dirn un Dern, pl. Deerns, hoogdüütsch: Mädchen) is en lütten Frunsminsch, de noch nich full opwassen is. Up Oostfreesk heet en Deerns Wicht. In Oostwestfalen seggt man to en Deern Luit.
In de Landweertschap is dat sünnerlich ok en Frunsminsch, de bi den Buern in Deenst is. Wat ehr Stellung angeiht, kann d... |
1340 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Fru | Fru | En Fru (f., pl. Fruunslü) is en opwassen Minsch, de Kinners kregen kann. En lütte Fru, de noch nich utwassen is, heet Deern, in besünner Kuntreien as Oostpreußen oder Oostfreesland ok Marjell oder Wicht.
Dat Bedüdensbild för en Fru is ♀ – dat Venusbedüdensbild, de Farv root.
Dat Woort warrt ok as Anreed bruukt, t.B... |
1342 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Planten | Planten | Een Plant (f., pl.: Planten) is een lebennig Wesen, wat to de Eukaryonta heurt un Photosynthees maakt. Af un an gifft dat ook Planten, de dat nich doot, aver denn hebbt ehr Vöröllern dat maakt.
Planten sünd tomeist greun. Wi ünnerscheed Krüter un Blomen, Bööm un Algen. De meesten Planten (obers nich de Algen) hebbt
... |
1343 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Fritz%20Reuter | Fritz Reuter | Heinrich Ludwig Christian Fritz Reuter (* 7. November 1810 in Stemhagen; † 12. Juli 1874 in Iesenack) is een vun de wichtigsten plattdüütschen Schrieverslüüd.
Biografie
Reuter is 1810 in Stemhagen, Mekelnborg op de Welt kamen. Sien Öllern weern de Börgermeester Georg Johann Jakob Reuter un sien Fru Johanna. Bit dat ... |
1344 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Schriever | Schriever | En Schriever (Schrievers pl) is en Minsch, de schrifft. Wenn dat en Keerl is, denn heet he ok Schrieversmann (Schrieverslüüd pl; op Hoochdüütsch Schriftsteller), wenn dat en Fro (Fru) is, denn heet se ok Schrieversch (Schrieversche/Schrieverin sg, Schrieverschen/Schrieverinnen pl) oder Schrieversfro/Schrieversfru (Schr... |
1345 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Nettkieker | Nettkieker | Een Nettkieker (m., pl: -s), dat is een Programm (Software) för dat Ankieken vun HTML-Sieden, t.B. ut dat WWW. Een Nettkieker mutt ut den HTML-Text een Text to'n Ankieken moken un ok de Billers wiesen. Un de mutt ok javascript un java-Programmens utföhren.
Bispelen:
Netscape
Mozilla
Internet Explorer
Opera
Fire... |
1347 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Blatt | Blatt | Blatt betekent
Blatt, en Deel vun en Plant, un twors de gröne, wo de Photosynthees aflöppt,
Blatt, en Stück opschreven un druckt Papeer, wat elkeen Dag oder Week rutkümmt,
de scharpe Deel vun en Mess,
een vun de Flögels vun en Rotor vun en Dwarsmöhln.
Blatt is de Familiennaam von
Christiane Blatt (* 1966), düüt... |
1348 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Week | Week | Een Week (Mehrtall: Weken) is en Afsnitt vun de Tiet, de söben Daag hett.
Dat sünd de Daag vun de Week:
Maandag
Dingsdag
Middeweken, ok Woensdag
Dunnersdag, ok Dönnerdag
Freedag
Sünnavend, ok Saterdag
Sünndag
Fröher hett de Week mit den Sünndag anfangen. Man siet 1976 fangt de Week in Düütschland nu mit den M... |
1349 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Tiet | Tiet | De Tiet is een vun de Dimenschoonen vun de Welt. As wi dat weet, hett se - anners as anner Dimenschoonen - en Richt. Dat kümmt, üm dat Tiet dat Produkt is vun Bewegen un Verännern, nauer seggt, vun Ornen na Unornen. (Chaostheorie) Un dorüm seggt wi ok de Tiet de löppt.
Meten warrt de Tiet mit de Klock. Indeelt warrt ... |
1350 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Dag | Dag | Een Dag (m., pl. Daag, (ok: Deeg, Dääg, Däg)) is en Eenheit för de Tiet. En Dag op en Planeten duert so lang, as de Planet bruukt, dat he wedder nipp un nau sik so to de Sünn dreiht hett as he vörher weer. Op de Eer hett een Dag 24 Stünnen. So lang bruukt dat vun den böversten Stand vun de Sünn bet se wedder op den böv... |
1352 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Flensborg | Flensborg | Flensborg (dänsch Flensborg, hoochdüütsch Flensburg, noordfreesch Flansborj) is een Stadt in Sleswig-Holsteen, un twors heel in den Norden blangen de däänsche Grenz. De Stadt heurt sülvig nich to een Landkreis. Un se is de drütt gröttste Stadt vun Sleswig-Holsteen.
Flensborg liggt ca. 68 km Nord vun Kiel un 92 km in’... |
1353 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Klock | Klock | Klock betekent
Klock, en Schallinstrument,
Klock, Warktüüg, de Tiet to meten.
Klock is de Familiennaam von
Ben Klock (* 1972), düütschen DJ,
David Klock (* 1988), düütschen Schauspeler un Synchroonspreker,
Fredrik Klock (* 1981), noorweegschen Footballspeler,
Horst-Dieter Klock (1935–2011), düütschen Theaterwe... |
1354 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Klock%20%28Tiet%29 | Klock (Tiet) | De Klock is een Warktüüch, datt een de Tiet aflesen kann. Freuger güng dat blots över de Klocken vun de Karken. De harrn för jede Stünn eenmol bimmelt. Un denn wüssen de Lü, wo laat dat weer.
Dat gifft veele ünnerscheedlich Konstrukschoonen för Klocken, t.B.
de Waterklock, bi de Water ut een Ketel dröppt
de groten K... |
1355 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Kruut | Kruut | Een Kruut (n., pl. Krüüt, Krüüter, Krüüters) is een Plant, de greun is un keen Holt hett. Dat heet, dat een Kruut ook lütter is as een Boom.
In de Keuk is een Kruut een Deel vun de Planten, de in dat Eten kümmt, dat dat beter smeckt. Kann ook een Mixtur ut verscheeden Krüütern sien, t.B. Aalkruut. Ook för de Medizin s... |
1356 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Boom | Boom | Unner Boom (pl. Böme, Bööm; westfäölsk Baum, pl. Bäime) warrt allgemeen en holten Plant verstahn, de ut en Wuddel un en Stamm un en Kroon mit Loof doran besteiht.
Wat en Boom is
In de Botanik warrt klaar stellt, datt Böme mehrjöhrige, holten Saatplanten sünd. Se hefft en Hööftstamm, de bi dat Wassen in de Hööchde ok ... |
1357 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Wekendag | Wekendag | As Wekendag meent wi de Daag vun de Week.
Dat sünd söben:
Maandag
Dingsdag
Middeweken
Dunnersdag
Freedag
Sünnavend, Sünnobend, ook Saterdag
Sünndag
Wo de Naamen herkommt
De Wekendaag sünd Lehnöversetten von de toeerst babylonschen Naamen. De söben Daag in de babylonschen Week weern na de Wannelsteerns (Plan... |
1362 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Kieker | Kieker | Kieker betekent
Minsch, de kiekt, to’n Bispeel op dat Watt, wat en Wattenkieker is, oder en Spökenkieker,
optisch Warktüüch, wo een dörkiekt, un wat Saken, de wied weg sünd, grötter wiest: Kieker (Optik), to’n Bispeel en Spektiv,
Schoolblatt vun dat Gymnasium Pasewalk. |
1363 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Kieker%20%28Optik%29 | Kieker (Optik) | De Kieker (m., pl. -s) is in de Optik en Warktüch, wat Saken, de wiet weg sünd, grötter maakt. Dat gifft ünnerscheedlich Oorten vun Kiekers:
för een Oog, dat warrt ok Feernrohr oder in sünnere Booort ok Spektiv nöömt
för twee Oogen, dat ok as Feernglas betekent warrt.
Dat Bild, wat en Kieker gifft, is
normal bi de ... |
1364 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Mess | Mess | Mess betekent
Mess, Warktüüch to’n snieden,
Mess, dat, wat dat Veehtüüch achtern rutlaat,
Mess, en Musikstück,
Mess, Drepen vun Lüüd, wo dat ne’e Woren un annern Kraam antokieken gifft.
Mess is de Familiennaam von
Adolf von Mess (1875–1916), düütschen Klassischen Philoloog,
Filip Mess (* 1976), düütschen Sport... |
1366 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Klabusterbeer | Klabusterbeer | De Klabusterbeer is in de plattdüütschen Länner en Beteken för de lütten Murmelken, de sik dörch de rievende Bewegen twischen de Morsbacken entstahn. Kloor dat dat Schüüren von de Underwäsch op de Huut ok doran mit inslotten is.
De Hoor un Fusseln von de Underwäsch maken bi de Lüü, de veel to furts to'n Topp gahn un ... |
1387 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Maandag | Maandag | De Maandag is en Weekdag, un twors de eerste na de DIN 1355 un de twede na de christlich-jöödsche Tellwies.
Dat Woord kümmt vun den Maand. Maandag is so to seggen een Översetten vun den latienschen Dagnaam dies lunae, wat dag vun den Maand heet.
Aver dat gifft ok en anner Verklaarn: Dor weer ok en germanschen Gott M... |
1388 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Dingsdag | Dingsdag | De Dingsdag (ook Deensdag) is een Weekdag, un twors de twede na de DIN 1355 un de drütte na de christlich-jödsche Tellwies.
Dat Woort kümmt vun den olen germanschen Gott Tyr / Ziu, de meist so wat as de röömsche Gott Mars is. In de alemannschen Spraken heet de Dag Zaischdich oder ok Zischtig un op Ingelsch tuesday, w... |
1389 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Middeweken | Middeweken | De Middeweken (ook Medeweken, Gunsdag, Woensdag, Wunsdag) is een Weekdag, un twors de drüdde na de DIN 1355 un de veerde na de christlich-jödsche Tellwies.
Medeweken meent, dat de Dag mittenmang de Week liggen deit. Düssen Naam gifft dat siet dat 10. Johrhunnert.
Na Gottfried Wilhelm Leibniz (Théodicée) harr de Dag... |
1390 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Dunnersdag | Dunnersdag | De Dunnersdag, ok Dörndag,Donnersdag un Dundersdag naamt, is en Weekdag (Wekendag), un twors de veerde na de DIN 1355 un de föffde na de christlich-jödsche Tellwies.
Dat Woort kümmt vun den olen germaansche Gott Donar, de vun den Eekboom, de för den Dunnerslag tostannig weer.
Tiet |
1392 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Freedag | Freedag | De Freedag is een Weekdag, un twors de föffde na de DIN 1355 un de sossde na de christlich-jödsche Tellwies.
De Naam kümmt vun de germansche Göttin Freya oder vun Frigg, de Fro vun Odin.
Tiet |
1393 | https://nds.wikipedia.org/wiki/S%C3%BCnnavend | Sünnavend | De Sünnavend, ok Sünnobend oder Saterdag is en Weekdag, un twors de sosste na de DIN 1355 un de söbente na de christlich-jödsche Tellwies.
De Naam Sünnavend kümmt dorvun dat dat de Avend vör Sünndag is. De Naam Saterdag kümmt vun den Saturn, wat en Gott vun de olen Römers weer, un twors vun de Landwertschap.
De Naam... |
1394 | https://nds.wikipedia.org/wiki/S%C3%BCnndag | Sünndag | De Sünndag is een Weekdag, un twors de söbente na de DIN 1355 un de eerste na de christlich-jödsche Tellwies.
De Naam kümmt vun de Sünn.
Bi de Christen is dat de hilligste Dag vun de Week. Dat kümmt dorvun, dat Jesus Christus an düssen Dag vun de Doden opstahn is.
Tiet |
1397 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Rechtenfleth | Rechtenfleth | Rechtenfleth is en Dörp in de Gemeen Hagen in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Binnen de Gemeen billt de Oort en egen polietsche Oortschop.
Bi Rechtenfleth höört ok de Hööv von Feldhoff, de Hoff Blömkenmoor un de Hüüs an’t Dreptersiel mit to.
Geografie
Rechtenfleth liggt in de Masch an dat rechte Över von de Ünn... |
1398 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Photosynthees | Photosynthees | De Photosynthees oder Photosynthese is de Vörgang, wenn de Planten un wisse Bakterien mit Licht-Energie ehr Bostoffen un Reservestoffen opbaut. De Planten nehmt dortau bloots Water un Kohlenstoffdioxid un künnt dorut mit Licht Zucker opbaun. Bi eenige vun de Photosynthees-Bakterien geiht dat ok so, aver bi annere geiht... |
1399 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Kl%C3%B6%C3%B6r | Klöör | De Klöör oder Farv is en individuellen visuellen Indruck, de dör Licht tostannen kummt, dat för dat Oog in’t sichtbore Rebeet liggt. De Klören, de vun Minschen wohrnahmen warrn künnt („Farvreiz“), leegt in’t elektromagneetsche Spektrum bi Bülgenlängen twüschen 380 un 780 Nanometer. Dat Wohrnehmen vun Klören is subjekti... |
1402 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Football%20EM%202004 | Football EM 2004 | De Football-Europa-Meesterschap 2004 (EM 2004) weer in Portugal togang. Dat güng vun den 12. Juni 2004 bit to den 4. Juli 2004.
Wunnen hett de EM de greeksche Natschonaalmannschap. Tweede sünd de Portugeesen worn. Dat Endspeel weer en Oplaag vun dat Anfangsspeel, wat ok Grekenland tegen de Portugeesen weer. Dat Endspe... |
1403 | https://nds.wikipedia.org/wiki/EM | EM | EM, Em oder em is afkört för
Elektromagnetismus,
Europa-Meesterschap,
Elektronen-Mikroskop,
Elektromigration bi elektrisch Leiderbahnen,
Erythema migrans in de Medizin,
bi de Iesenbahn för en Middelwagen vun en Driefwagen-Tog,
den ASCII-Code 25, end of medium,
den E-moll-Akkord in de Musik,
bi HTML för den em... |
1409 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Bundsland | Bundsland | En Bundsland is en Land vun en föderativen Staat. Anners seggt, en Deelstaat. Dat heet en Rebeet, wat en egen Regeren hett un wisse Saken sülvs regeln deit.
Bunnslänner gifft dat nich blots in Düütschland, man ok in vele annere Staaten, as to’n Bispeel in Öösterriek. Jüst so as en Bundsland is en Kanton in de Swiez, ... |
1411 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Kiel%20%28Mehrd%C3%BCdig%20Begreep%29 | Kiel (Mehrdüdig Begreep) | Kiel betekent
Kiel, Hööftstadt vun Sleswig-Holsteen,
Kiel, ünnerste Deel vun en Schipp,
Kiel, en Steernbild,
Stadt Kiel, Passageerschipp, dat 1934 boet weer,
Fedderkiel, de lange runne Deel in de Mitt vun en Vagelfedder,
Kiel, Stadtdeel vun Antwerpen,
Kiel, Oort in Wisconsin, USA,
Kiel, Barg in’t Vogtland, Sas... |
1412 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Schipp | Schipp | En Schipp (n., Mehrtahl: Scheep) is een Fohrtüüch för dat Water.
Worüm swimmt een Schipp?
Een Schipp swimmt na dat Prinzip vun Archimedes. Dat heet, dat swimmt, wenn dat lichter is as dat Water, wat dat Schipp verdrängen deit. So kümmt dat, dat ook een Schipp ut Iesen swimmen kann, ook wenn Iesen sworer is as Water. ... |
1413 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Kiel%20%28Schipp%29 | Kiel (Schipp) | Een Kiel (m.) is bi een Schipp de ünnerste Deel. Bi de olen Seil- un Ruderschepen weer dat een groten Balken ut Holt. Mit den Kiel füng de Bau vun een Schipp an. De Kiel drägt de Spanten un de Masten sünd dor ook an fastmookt. Anners seggt: Wat för een Minsch dat Rüchgraat is, dat is de Kiel för een Schipp.
Blangen d... |
1414 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Schrievwies | Schrievwies | De Schrievwies is de Oort to Schrieven.
Twee Strategien för Schrievwiesen
Dat gifft för de germaanschen Spraken, wo ok dat Plattdüütsche tohöört, tominnst twee Ansätt, sied dat in dat 18. un 19. Johrhunnert för dat Hoochdüütsche en grötter Diskuschoon över dat rechte Schrieven - dat Rechtschrieven - geev. Dor weern ... |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.