field
stringclasses
7 values
coursebook
stringclasses
24 values
chapter
stringclasses
168 values
subject_id
int64
39
2.1k
subject
stringlengths
3
144
paragraphs
listlengths
0
80
definitions
listlengths
0
10
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
678
Budowa materii
[ "Chemia, to nauka o substancjach, o ich właściwościach, wzajemnych oddziaływaniach i reakcjach chemicznych, a także o efektach, jakie towarzyszą tym oddziaływaniom bądź reakcjom." ]
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
679
Atomowa i cząsteczkowa struktura materii
[ "Atom, według pierwotnej koncepcji Daltona, miał stanowić cząstkę niepodzielną. Dopiero w latach 90. XIX wieku stwierdzono, iż atom, to twór o skomplikowanej strukturze. Wiek XX, jako wiek przełomowy w nauce, rzucił nowe światło na nasze rozumienie budowy materii. Ewoluowało ono od struktury atomowej po kwarkową:",...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
498
Budowa atomu
[ "Historyczny rozwój koncepcji budowy atomu zawierał kilka modeli. Leukippos i jego uczeń Demokryt w IV w. p.n.e byli pierwszymi, którzy przedstawili materię jako zbiór atomów - niepodzielnych cząstek, sztywnych kul, pozbawionych wewnętrznej struktury i otoczonych próżnią. Jednak do chemii teorię atomistyczną wprowa...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
499
Podstawowe cząstki elementarne
[ "Najwcześniej poznaną cząstką był elektron, czyli trwała cząstka elementarna charakteryzująca się jednostkowym ładunkiem ujemnym i prawie 2000 razy mniejsza od atomu wodoru.", "Protony to cząstki znajdujące się w jądrze każdego pierwiastka o masie bliskiej jedności (wyrażonej w jednostkach mas atomowych \\( [u] ...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
500
Opis atomu pierwiastka
[ "Atom zbudowany jest z jądra (stanowiącego \\( 99\\% \\) masy atomu) składającego się z protonów i neutronów. Wokół jądra krążą elektrony.", "Atomy różnych pierwiastków zawierają różną liczbę protonów w jądrze. Celem określenia podstawowych składników atomu pierwiastka E wykorzystuje się zapis:", "w którym lit...
[ { "name": "Definicja 1: Atom", "content": "Atom to najmniejsza część pierwiastka zachowująca jego własności. " }, { "name": "Definicja 2: Pierwiastek", "content": "to zbiór atomów o tej samej liczbie protonów." } ]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
501
Jądro atomowe
[ "Jądro atomowe – stanowi układ złożony z dwóch rodzajów cząstek, tj. protonów i neuronów (ogólnie nazywane neuklonami). Jądro atomowe, jako odrębny twór zwane jest także nuklidem. Nukleony jądra atomowego mają bardzo małą objętość – jak wspomniano w podrozdziale Atomowa i cząsteczkowa struktura materii rozmiary jąd...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
502
Reakcje jądrowe
[ "Jądro atomowe składa się z protonów ( \\( \\ce{p^+} \\)) oraz neutronów ( \\( \\ce{n^0} \\)). Neutrony, które ograniczają elektrostatyczne odpychanie się protonów posiadających ładunki jednoimienne, zapewniają stabilność jądra atomowego. Dzięki tzw. siłom jądrowym oddziaływującym między neutronami i protonami, ją...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
503
Elektronowa struktura atomów
[ "Już pierwsze modele struktury atomu zawierały informacje dotyczące ilości elektronów w obojętnym atomie. Dopiero E. Rutherford na podstawie eksperymentu przeprowadzonego na przełomie XIX i XX w. ustalił, że jądro zawiera praktycznie całą masę atomu, a także ocenił jego średnicę.", "Rutherford badał przenikanie c...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
504
Kwantowy model atomu Bohra
[ "Niedoskonałością teorii E. Rutherforda był fakt, iż elektron, który krąży wokół jądra nieustannie emituje promieniowanie elektromagnetyczne, przez co traci swoją energię, a co za tym idzie jego prędkość w ruchu po orbicie maleje, a odległość dzieląca elektron od jądra spada. Prowadzi to do zderzenia cząstek i znis...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
505
Mechanika kwantowa
[ "Fundamentalna teoria traktująca na temat wszelkich zjawisk, jakie zachodzą w skali atomowej nazywana jest Mechaniką kwantową. Jest to jedna z dwóch teorii (obok teorii względności) najbardziej zgodnych z doświadczeniem teorii fizycznych. Pomimo, że współczesny model mechaniki kwantowej zdaje się zupełnie różnić od...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
506
Falowy charakter cząstek
[ "Francuski fizyk Louis de Brogile wykazał, że ruch fotonów (oraz cząstek elementarnych ) w pewnych warunkach powinien być opisywany, jako ruch korpuskuły (cząstki o określonej masie), w innych zaś jako ruch fali podając zależność:", "Zależność ta przypisuje cząstce o masie \\( m \\), poruszającej się z prędkości...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
507
Zasada Heisenberga
[ "Ponieważ fala jest zaburzeniem, które wędruje w przestrzeni, nie można ustalić jej pozycji (położenia). Można zatem oczekiwać, że równie trudno będzie określić dokładną pozycję cząstki wykazującej zachowanie falowe. Problem został opisany matematycznie przez niemieckiego fizyka Wernera Heisenberga, który podał rel...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
508
Równanie Schrödingera
[ "Teoria Schrödingera zakłada, że ruch elektronu wokół jądra można opisać matematycznie, jako równanie, którego rozwiązanie nosi nazwę funkcji falowej lub orbitalu. Funkcja ta jest amplitudą prawdopodobieństwa w punkcie przestrzeni określonym współrzędnymi x, y, z:", "gdzie: \\( \\Psi \\) – funkcja falowa \\( m ...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
509
Liczby kwantowe
[ "Rozwiązaniem równania Schrödingera są pewne funkcje własne, które można scharakteryzować przy pomocy zestawu trzech liczb kwantowych n, l, m. Jako konsekwencja warunku, by funkcje falowe spełniające równanie Schrödingera były funkcjami porządanymi (tj. prawdopodobieństwo napotkania elektronu powinno przyjmować war...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
510
Graficzny zapis orbitalu
[ "Orbital jako funkcja falowa opisuje fragment przestrzeni, w którym istnieje największe prawdopodobieństwo „znalezienia” elektronu. Istnieją różne orbitale atomowe (oznaczone jako s, p, d, f), którym można przypisać różne kształty i orientację w przestrzeni.", "natomiast pozostałe orbitale cechuje kierunkowy roz...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
511
Konfiguracje elektronowe pierwiastków
[ "Wraz ze wzrostem liczby atomowej (Z) (zob. Opis atomu pierwiastka ) wzrasta liczba elektronów pierwiastka w stanie podstawowym. Konfigurację elektronową takiego atomu przedstawia się przy pomocy opisu orbitali zajętych przez elektrony rozpoczynając od najniższych poziomów energetycznych. W tym celu stosuje się pew...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
680
Układ okresowy pierwiastków a konfiguracja elektronowa
[ "Rosyjski chemik Dmitrij Mendelejew w roku 1869 opublikował pierwszą formę układu okresowego. Układ ten porządkował wszystkie znane ówcześnie pierwiastki wykorzystując okresowo pojawiające się podobieństwo w ich właściwościach chemicznych i fizycznych. W tzw. tablicy Mendelejewa chemik pozostawiał puste miejsca, bo...
[ { "name": "Definicja 1: Energia jonizacji", "content": "Pierwsza energia jonizacji, to energia, jaką należy dostarczyć, aby usunąć elektron z obojętnego atomu z utworzeniem kationu (jonu dodatniego). Jej wartość ulega zmianie wraz z przemieszczaniem się w układzie okresowym i najniższe wartości prezentuje d...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
513
Dublet i oktet elektronowy
[ "Bierność chemiczna, jaką wykazują gazy szlachetne (helowce) wynika ze szczególnie trwałej konfiguracji elektronowej. Konfiguracja dwuelektronowa (dublet elektronowy \\( \\ce{1s^{2}} \\) w przypadku atomu helu) lub ośmioelektronowa (oktet elektronowy \\( \\ce{ns^{2}np^{6}} \\)) najbardziej zewnętrznej powłoki ele...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
514
Teoria wiązań G. Lewisa i W. Kossela
[ "Teoria wiązań Gilberta N. Lewisa i Walthera Kossela wprowadza pojęcie wiązania chemicznego, a uściślając wiązania kowalencyjnego i jonowego, jako głównych typów wiązań chemicznych powstających na drodze bądź to uwspólnienia (utworzenia wspólnych) par elektronowych dla dwóch atomów (wiązanie kowalencyjne), bądź to ...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
681
Teoria wiązań chemicznych
[ "Atomy tworzą wiązania chemiczne, gdy przyciągające oddziaływania elektrostatyczne między nimi są silniejsze niż oddziaływania odpychające. Zatem, wiązanie chemiczne (związek chemiczny) powstaje na drodze odziaływań elektrostatycznych pomiędzy elektronami i jądrami łączących się ze sobą atomów. Utworzona cząsteczka...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
515
Typy wiązań chemicznych
[ "Kiedy dwa atomy wykazują taką samą bądź podobną tendencję do przekazywania (oddawania i przyjmowania) elektronów, to wówczas – według teorii Lewisa – w celu uzyskania konfiguracji najbliższego gazu szlachetnego następuje utworzenie jednej lub więcej wspólnych par elektronowych, które równocześnie wchodzą w skład o...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
512
Wiązania chemiczne w świetle mechaniki kwantowej
[ "Mechanika kwantowa podział wiązań, jaki przedstawiony został w podrozdziale Typy wiązań chemicznych przedstawia, jako umowne granice, bowiem w jej świetle oddziaływania między elektronami i jądrami w cząsteczce, tj. wytworzenie wiązania chemicznego przedstawia jako deformację powłoki elektronowej atomów, zmianę gę...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
516
Teoria orbitali molekularnych
[ "Teoria wiązań G. Lewisa i W. Kossela była teorią jakościową; nie opierała się o żadne postulaty (zasady). Dopiero sformułowanie postulatów mechaniki kwantowej pozwoliło na sprecyzowanie pojęcia wiązania chemicznego. Teoria orbitali molekularnych (cząsteczkowych) zakłada, że zachowanie elektronów w cząsteczce opisa...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
517
Teoria wiązań walencyjnych
[ "Teoria wiązań walencyjnych to druga – obok teorii orbitali molekularnych – koncepcja w chemii kwantowej pozwalająca na rozwiązanie zagadnień związanych z energią i strukturą cząsteczki. Opisuje ona wiązanie chemiczne jako efekt nałożenia się na siebie dwóch orbitali atomowych zawierających niesparowane elektrony o...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 1. Budowa materii
677
Hybrydyzacja orbitali atomowych
[ "Jeszcze jedno, istotne, założenie kwantowej teorii wiązań tłumaczy tworzenie wiązań chemicznych przy udziale elektronów w stanie wzbudzonym. Teoria ta pozwala zrozumieć istotę wiązań w cząsteczkach wieloatomowych. Rozpatrzmy przykład cząsteczek fluorku berylu \\( (\\ce{BeF_2}) \\), fluorku boru \\( (\\ce{BF_3}) ...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
636
Stany skupienia materii
[ "Różnice między trzema stanami skupienia uwarunkowane są przez odległości między cząsteczkami i wzajemne ich oddziaływanie. Przy dużych odległościach (małe gęstości ciał) siły oddziaływania między cząsteczkami nie są dostatecznie duże, aby pozbawić te cząsteczki samodzielnego ruchu postępowego. Umożliwia to istnien...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
637
Siły międzycząsteczkowe
[ "Siły międzycząsteczkowe, których działaniu przypisujemy odstępstwa gazów rzeczywistych od praw gazów doskonałych, są siłami słabymi w porównaniu z siłami powodującymi wytworzenie wiązań chemicznych wewnątrz cząsteczki. Energia oddziaływań międzycząsteczkowych jest rzędu \\( 1-10 \\ kcal/mol \\), podczas gdy np. e...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
638
Wiązanie wodorowe
[ "W przypadku substancji, w których obecne są atomy wodoru związane z silnie elektroujemnymi atomami takich pierwiastków jak fluor, tlen lub azot, może się wytworzyć pomiędzy cząsteczkami specyficzne wiązanie, zwane wiązaniem wodorowym. Obecność takich wiązań powoduje np. częściową asocjację (łączenie się) cząstecze...
[ { "name": "Definicja 1: Wiązanie wodorowe", "content": "Wiązanie wodorowe jest to słabe oddziaływanie typu elektrostatycznego między hydronem (jądrem wodoru), związanym kowalencyjnie z atomem o dużej elektroujemności, i wolną parą elektronową atomu silnie elektroujemnego, m.in.: tlenu, chloru, fluoru, azotu...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
639
Stan gazowy
[ "Gazy nie wykazują własnego kształtu ani objętości, nie mają swobodnej powierzchni, w związku z tym wypełniają zawsze w sposób jednolity naczynie, w którym się znajdują. W stanie gazowym energia kinetyczna cząsteczek znacznie przewyższa siły ich wzajemnego oddziaływania. Cząsteczki lub atomy substancji w stanie gaz...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
640
Parametry stanu gazowego
[ "Stan fizyczny pewnej porcji gazu określają parametry stanu gazu, którymi są: ciśnienie - \\( p \\ [Pa] \\), temperatura - \\( T \\ [K] \\) oraz objętość - \\( V \\ [m^3] \\).", "Objętość ( \\( V \\))", "Objętość dowolnej substancji jest to przestrzeń zajęta przez tę substancję. Jeżeli substancją jest ...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
641
Gaz doskonały
[ "W praktyce zawsze obserwuje się odchylenia od stanu doskonałego, które są tym większe, im większa jest gęstość gazu, tj. im cząsteczki znajdują się jedna bliżej drugiej i im silniej wzajemnie na siebie oddziałują ( gazy rzeczywiste ). Stan fizyczny danej ilości jakiegoś gazu charakteryzują trzy wielkości: temperat...
[ { "name": "Definicja 1: Gaz doskonały", "content": "Gaz doskonały nazywany także gazem idealnym to abstrakcyjny model gazu stosowany do opisu jego podstawowych właściwości. \nDo podstawowych założeń modelu gazu doskonałego należą następujące postulaty:\n1. objętość cząsteczek gazu jest zaniedbywalnie mała w...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
642
Prawo Avogadra
[ "Jednym z zasadniczych praw w teorii gazów jest Prawo Avogadra (1811):", "Zatem jednakowa liczba moli różnych gazów w tych samych warunkach ciśnienia i temperatury powinna zajmować jednakową objętość. Objętość jednego mola gazu doskonałego tzw. objętość molowa, w warunkach normalnych ( \\( 0^o C \\) i ciśnienie a...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
643
Prawo Boyle'a-Mariotte'a
[ "Jednym z pierwszych praw odkrytych dla gazów o własnościach bliskich gazom doskonałym jest Prawo Boyle’a - Mariotte’a (1662):", "jeżeli, \\( T=const, V_{1}, V_{2} \\) - są objętościami tej samej masy gazu pod odpowiednimi ciśnieniami \\( p_{1},p_{2} \\) to:", "czyli:", "lub:", "innymi słowy: Iloczyn c...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
644
Prawo Gay-Lussaca
[ "Zależność objętości od temperatury pod stałym ciśnieniem podał Gay-Lussac (1802). Stwierdził, że gazy ogrzewane pod stałym ciśnieniem rozszerzają się zgodnie z zależnością:", "\\( V_{0} \\) – objętość danej masy gazu pod stałym ciśnieniem w temperaturze \\( 0^oC \\). Współczynnik rozszerzalności \\( \\alpha \\...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
645
Prawo Charlesa
[ "\\( \\beta \\) - jest współczynnikiem rozprężliwości równym współczynnikowi rozszerzalności 1/273,15 stąd:", "Graficzny przebieg izochory dla różnych objętości przedstawia Rys. 1.", "Moduł został opracowany na podstawie [1], [2], [3] oraz [4]." ]
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
646
Równanie stanu gazu doskonałego
[ "Równanie stanu gazu doskonałego zostało omówione w module Temperatura, równanie stanu gazu doskonałego-( 2 )." ]
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
647
Prawo Daltona
[ "Gazy mieszają się wzajemnie w dowolnych stosunkach, wytwarzając jednolite mieszaniny zgodnie z prawem Daltona:", "Ciśnienie cząstkowe jest to ciśnienie jakie miałby gaz, gdyby sam zajmował całą objętość zbiornika w danej temperaturze. Jeżeli mieszanina gazów ma własności gazu doskonałego to spełnia także równan...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
648
Dyfuzja gazów
[ "Samorzutne rozprzestrzenianie się cząsteczek wywołane nieustannym ruchem molekularno – kinetycznym nazywamy dyfuzją. Dyfuzję wykazują gazy, ciecze, a nawet ciała stałe. Najszybciej proces dyfuzji przebiega w gazach. Analogiczne zjawisko polegające na wypływie cząsteczek gazu ze zbiornika przez wąski otwór nazywamy...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
649
Kinetyczno-molekularna teoria gazu
[ "Teoria kinetyczna gazów, opracowana przez Maxwella i Boltzmana, stawia sobie za cel wyjaśnienie eksperymentalnych praw gazowych oraz stworzenie fizycznego obrazu stanu gazowego na podstawie praw mechaniki i mechaniki statystycznej, w której wykorzystuje się rachunek prawdopodobieństwa. Z teorii kinetycznej gazów...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
650
Energia gazu doskonałego
[ "Energia zawarta w gazie doskonałym, jest energią kinetyczną ruchu postępowego jego cząsteczek:", "gdzie: \\( m \\) – masa cząsteczki \\( u \\) – prędkość średnia cząsteczki", "Jednym z głównych postulatów kinetycznej teorii materii jest proporcjonalność między wartością średniej energii kinetycznej cząstecz...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
651
Gaz rzeczywisty
[ "Gazy rzeczywiste: \\( \\ce{O_{2}, N_{2}, H_{2}} \\) itp. pod małymi ciśnieniami i w wyższych temperaturach zachowują się podobnie do gazów doskonałych, natomiast pod wyższymi ciśnieniami i w temperaturach niższych wykazują znaczne odchylenia od praw i równań wyprowadzonych dla gazów doskonałych.", "Różnice w z...
[ { "name": "Definicja 1: Gaz rzeczywisty", "content": "Gaz rzeczywisty jest pojęciem termodynamicznym oznaczającym gaz, który nie zachowuje się zgodnie z prawami ustalonymi dla gazu doskonałego. W praktyce są to wszystkie gazy istniejące w realnym świecie, ale przybliżenie gazu doskonałego może w wielu warun...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
652
Skraplanie gazów - izotermy Van der Waalsa
[ "Izotermy (linie wyrażające zależności funkcyjne pomiędzy dwiema wielkościami w stałej temperaturze) Van der Waalsa podające zależność ciśnienia \\( p \\) od objętości \\( V \\) w stałej temperaturze są dość zgodne z krzywymi wyznaczonymi doświadczalnie.", "Na Rys. 1 przedstawiono szereg izoterm doświadczalnych...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
653
Stan ciekły
[ "Moduł został opracowany na podstawie [1] oraz [2]." ]
[ { "name": "Definicja 1: Stan ciekły", "content": "Stan ciekły to stan skupienia materii pośredni między ciałem stałym a gazem, w którym ciało fizyczne trudno zmienia objętość, ale łatwo zmienia kształt. Wskutek tego ciecz przyjmuje kształt naczynia, w którym się znajduje, ale w przeciwieństwie do gazu nie r...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
654
Napięcie powierzchniowe
[ "Jeżeli faza ciekła graniczy z fazą gazową, cząsteczki cieczy położone w warstwie powierzchniowej znajdują się zupełnie w innych warunkach. Ponieważ oddziaływania z cząsteczkami gazu są znikome siła wypadkowa tych oddziaływań skierowana jest w głąb cieczy, działa prostopadle do jej powierzchni i usiłuje zmniejszyć ...
[ { "name": "Definicja 1: Napięcie powierzchniowe", "content": " Napięcie powierzchniowe jest rezultatem oddziaływań międzycząsteczkowych. Każda cząsteczka znajdująca się wewnątrz fazy ciekłej jest równomiernie otoczona przez inne cząsteczki i ma wysycone siły wzajemnego przyciągania. Siły te są we wszystkich...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
655
Lepkość cieczy
[ "Istnienie sił spójności między cząsteczkami cieczy powoduje, że przesuwanie się jednych warstw cieczy względem drugich w ruchu jednostajnym natrafia na pewien opór zwany tarciem wewnętrznym lub lepkością ( Rys. 1 ). Mało ruchliwe płyny o dużej lepkości jak oliwa, gliceryna, to ciecze o dużym tarciu wewnętrznym.", ...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
656
Ciało stałe
[ "Ciała stałe niekiedy dzieli się na amorficzne (bezpostaciowe) i krystaliczne. Ciała amorficzne, inaczej szkliste np. szkło, żywice polimetakrylowe (pleksiglas), szkliwa wulkaniczne, żywice naturalne (bursztyn) określane często jako ciecze przechłodzone, o dużej lepkości, wykazują niektóre cechy charakterystyczne d...
[ { "name": "Definicja 1: Ciało stałe", "content": "Ciało stałe to rodzaj fazy skondensowanej posiadającej w danej temperaturze określony kształt i objętość. Dzięki zwartej budowie odznacza się wysoką sztywnością, jego gęstość jest mniej zależna od temperatury niż gęstość cieczy, a szczególnie gazów. Cząstecz...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
657
Budowa krystaliczna ciał stałych
[ "A. Bravais (1845 r.) wykazał, że okresową budowę dowolnego kryształu można odwzorować za pomocą jednej z czternastu jakościowo różnych sieci przestrzennych, tzw. sieci translacyjnych Bravais’go. Komórki elementarne reprezentujące te sieci przedstawiono na Rys. 1. Cechą charakterystyczną sieci Bravais’go jest to, ż...
[ { "name": "Definicja 1: Kryształ", "content": "Kryształ definiuje się jako ciało stałe wykazujące regularne i okresowo powtarzające się we wszystkich kierunkach ułożenie elementów struktury: atomów, cząsteczek lub jonów." } ]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
658
Kryształy jonowe
[ "Najbardziej typowymi związkami jonowymi są połączenia pierwiastków o najwyższej elektroujemności (miara tendencji do przyciągania elektronów przez atomy danego pierwiastka, gdy tworzy on związek chemiczny z atomami innego pierwiastka) np. fluoru, tlenu, chloru, z pierwiastkami o najmniejszej elektroujemności np. c...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
659
Kryształy kowalentne
[ "Fazą, w której występuje wiązanie typowo kowalencyjne, jest diament. Komórka elementarna sieci regularnej diamentu ( Rys. 1 ), o liczbie koordynacyjnej LK = 4, zawiera 8 atomów. Koordynacja tetraedryczna wynika z utworzenia wiązania hybrydyzowanego typu \\( sp_{3} \\). W komórce elementarnej występują 4 tetraedry...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
660
Kryształy molekularne
[ "W ciałach o sieci molekularnej (cząsteczkowej) w węzłach sieci są cząsteczki. Wewnątrz cząsteczek występuje wiązanie kowalencyjne na ogół silniejsze niż wiązanie międzycząsteczkowe. Wyróżnia się dwa typy oddziaływania międzycząsteczkowego: oddziaływanie dipol – dipol lub oddziaływanie Van der Waalsa. Oddziaływanie...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
661
Kryształy o wiązaniu metalicznym - metale
[ "Fazy proste są zbudowane z jednego pierwiastka. W grupie pierwiastków metalicznych najczęściej występują trzy typy struktury krystalicznej: regularna o sieci ściennie centrowanej, regularna o sieci przestrzennie centrowanej, heksagonalna o sieci zwartej. Spotyka się różne oznaczenia tych struktur ( Tabela 1 ). W m...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
662
Defekty struktury
[ "W kryształach rzeczywistych występuje zawsze – w mniejszym lub większym stopniu – zdefektowanie struktury krystalicznej. Wadą – defektem struktury krystalicznej jest taki jej obszar, w którym zostało naruszone idealne uporządkowanie elementów fizycznych budujących sieć, a przez to również zostały zmienione ich war...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
663
Charakterystyka półprzewodników
[ "Pomiędzy metalami, ciałami o bardzo wysokim przewodnictwie elektrycznym wynoszącym \\( 10^4 - 10^6 \\ \\Omega^{-1} \\cdot cm^{-1} \\), a dielektrykami, o przewodnictwie \\( 10^{-24} - 10^{-12} \\ \\Omega^{-1} \\cdot cm^{-1} \\), znajduje się jeszcze jedna klasa przewodników wykazujących przewodnictwo pośrednie....
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
664
Ciało amorficzne
[ "Ciała amorficzne (bezpostaciowe) są substancjami zdolnymi do krystalizacji, ale ze względu na duży rozmiar cząsteczek, zanieczyszczenia lub szybkie schłodzenie cieczy, nie mają warunków, aby w pełni skrystalizować. W miarę obniżania temperatury ruchliwość cząsteczek cieczy zmniejsza się, co na zewnątrz przejawia s...
[ { "name": "Definicja 1: Ciało amorficzne", "content": " Stan skupienia materii charakteryzujący się właściwościami zbliżonymi do ciała krystalicznego, w którym nie występuje uporządkowanie dalekiego zasięgu. Ciało będące w stanie amorficznym jest ciałem stałym, ale tworzące je cząsteczki są ułożone w sposób...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
665
Ciekłe kryształy
[ "Mezoformy tworzą związki o cząsteczkach płaskich wydłużonych i usztywnionych podwójnymi wiązaniami. U wielu substancji stwierdzono występowanie dwu lub kilku faz mezomorficznych w zakresie pomiędzy temperaturą topnienia, a temperaturą przejścia w ciecz izotropową. Schemat ułożenia cząsteczek w fazach mezomorficzny...
[ { "name": "Definicja 1: Ciekłe kryształy", "content": "Substancje (związki organiczne i nieorganiczne) posiadające właściwości tworzenia w dużym przedziale temperatur, ciekłokrystalicznej płynnej, ale jeszcze anizotropowej (zależnej od kierunku) fazy pośredniej czyli mezofazy zwanej ciekłymi kryształami." ...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
666
Zmiany stanu skupienia
[ "Ta sama substancja może występować w stanie gazowym, ciekłym i stałym. Stan skupienia substancji może się zmieniać w zależności od warunków zewnętrznych. W tej ogólnej klasyfikacji pominięto stany pojawiające się w warunkach ekstremalnych np. w bardzo wysokiej temperaturze (kilka tysięcy kelwinów) pojawia się inny...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
667
Prężność pary nad cieczą
[ "Stałą równowagi pomiędzy roztworem a parą rozpuszczalnika wyraża równanie:", "Ułamek molowy wody w cieczy \\( x_{p} \\) nie jest równy jedności. Obok wody występuje bowiem w fazie ciekłej jeszcze substancja rozpuszczona, np. substancja \\( A \\), której ułamek molowy \\( x_{A} \\) ma taką wartość, że \\( x_{...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 2. Stany skupienia materii
668
Reguła faz Gibbsa
[ "Równowagi fazowe w układzie jednoskładnikowym zależą tylko od temperatury i ciśnienia. W układach wieloskładnikowych zachodzi potrzeba uwzględnienia także zmian stężenia składników w poszczególnych fazach. Pojawia się w nich często także kilka faz stałych, zdarzają się przypadki, że obok siebie współistnieją dwie ...
[ { "name": "Definicja 1: Reguła faz Gibbsa", "content": "Reguła faz łączy liczbę faz f, występujących w układzie po osiągnięciu równowagi, z liczbą niezależnych składników n oraz liczbą stopni swobody s. Wyrażamy ją równaniem:\n(5)\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\\( f + s = n + 2 \\)\n\n" } ]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 3. Klasyfikacja chemicznych związków nieorganicznych i ich nomenklatura
527
Tlenki
[ "Tlenkami nazywamy związki chemiczne zbudowane z atomów tlenu i atomów innego pierwiastka. Prawie wszystkie pierwiastki z układu okresowego tworzą tlenki. Ogólny wzór tlenku możemy napisać jako:", "gdzie: \\( \\ce{E} \\) - oznacza dowolny pierwiastek \\( \\ce{n} \\) - liczba atomów danego pierwiastka \\( \\ce{...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 3. Klasyfikacja chemicznych związków nieorganicznych i ich nomenklatura
1,461
Wodorki
[ "Wodorkami nazywamy związki wodoru z innymi pierwiastkami. Wzory wodorków piszemy w zależności od tego z pierwiastkiem której grupy układu okresowego wiąże się wodór. Skład wodorków można przedstawić ogólnymi wzorami:", "jeżeli \\( E \\) znajduje się w 1-15 grupie układu okresowego.", "jeżeli \\( E \\) znajdu...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 3. Klasyfikacja chemicznych związków nieorganicznych i ich nomenklatura
528
Kwasy
[ "Kwasy są to związki zbudowane z wodoru i reszty kwasowej o ogólnym wzorze:", "n – ilość atomów wodorów równa liczbowo wartościowości reszty kwasowej R - oznacza resztę kwasową: kwasów beztlenowych, np. \\( \\ce{S^{2-}} \\), \\( \\ce{Br^-} \\), lub kwasów tlenowych, np. \\( \\ce{PO_4^{3-}} \\), \\( \\ce{SO_4^{...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 3. Klasyfikacja chemicznych związków nieorganicznych i ich nomenklatura
529
Wodorotlenki
[ "Wodorotlenki są to związki zbudowane głównie z metali i grupy wodorotlenowej o ogólnym wzorze:", "gdzie: \\( \\ce{M} \\)– metal, \\( \\ce{n} \\) – współczynnik liczbowo równy wartościowości metalu", "Nazwy wodorotlenków metali o stałej wartościowości tworzy się dodając do słowa \"wodorotlenek\" nazwę metalu,...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 3. Klasyfikacja chemicznych związków nieorganicznych i ich nomenklatura
530
Sole
[ "Sole są to związki chemiczne które powstają w reakcji pomiędzy kwasem i zasadą. Kationy z zasady zastępują kationy wodoru w kwasie. Wyróżnia się: - sole obojętne - hydroksosole - sole zasadowe (dawne nazwy: hydroksysole) - wodorosole - sole kwasowe (dawne nazwy: sole kwaśne)", "Ogólny wzór soli obojętnej można p...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 3. Klasyfikacja chemicznych związków nieorganicznych i ich nomenklatura
531
Związki kompleksowe
[ "Związki kompleksowe, zwane również związkami koordynacyjnymi są to związki zbudowane z jonu lub atomu centralnego, które otoczone są przez jony lub cząsteczki obojętne zwane ligandami. Ligandy połączone są z atomem centralnym wiązaniem koordynacyjnym (donorowo-akceptorowym). Pod wpływem pola ligandów orbitale i el...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 4. Kinetyka i statyka chemiczna
532
Reakcje homogeniczne i heterogeniczne
[ "Z kinetycznego punktu widzenia celowy jest podział reakcji na: homogeniczne i heterogeniczne." ]
[ { "name": "Definicja 1: Reakcje homogeniczne", "content": " Reakcje homogeniczne (jednorodne) to takie, w których wszystkie reagenty znajdują się w jednej fazie (tzn. są w tym samym stanie skupienia (ciekłym, gazowym))." }, { "name": "Definicja 2: Reakcje heterogeniczne", "content": "Reakcje het...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 4. Kinetyka i statyka chemiczna
533
Szybkość reakcji chemicznej
[]
[ { "name": "Definicja 1: Szybkość reakcji chemicznej", "content": "Pojęcie szybkości reakcji chemicznej (r) wiąże się z przebiegiem reakcji chemicznej i jest miarą zmian jakie zachodzą w czasie układu reagującego.\nZe stechiometrii reakcji chemicznej:\n\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\\( aA + bB \\rightarrow cC + dD \\)...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 4. Kinetyka i statyka chemiczna
534
Teoria zderzeń - równanie kinetyczne
[ "Teoria zderzeń, klasyczna teoria kinetyki chemicznej, opracowana dla cząsteczek w fazie gazowej.", "Zgodnie z tą teorią, aby reakcja zaszła musi dojść do zderzenia (kolizji) pomiędzy cząsteczkami (atomami, jonami, rodnikami) A i B (substraty). Należy jednak pamiętać, że nie wszystkie zderzenia prowadzą do powsta...
[ { "name": "Definicja 1: Równanie kinetyczne", "content": "\n\nSzybkość reakcji chemicznej jest proporcjonalna do ilości zderzeń aktywnych zachodzących pomiędzy cząstkami (cząsteczkami, atomami).\nJeżeli w układzie zachodzi reakcja jednofazowa (homogeniczna):\n\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\\( aA + bB \\rightarrow cC ...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 4. Kinetyka i statyka chemiczna
535
Wpływ temperatury na szybkość reakcji chemicznej
[ "Zależność pomiędzy szybkością reakcji chemicznej, a temperaturą (w dużym zakresie temperatur) podaje równanie Arrheniusa:", "Powyższe równanie można zapisać w postaci logarytmicznej (logarytm naturalny po obu stronach równania):", "gdzie: k - stała szybkości reakcji, A - stała A (czynnik częstośći zderzeń) \\...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 4. Kinetyka i statyka chemiczna
536
Wpływ orientacji cząsteczek na szybkość reakcji chemicznej
[ "Zgodnie z teorią zderzeń czynnikiem, który ogranicza efektywność zderzeń jest orientacja przestrzenna zderzających się cząsteczek (lub atomów, jonów, rodników). Szybkość reakcji chemicznej zależy od liczby zderzeń efektywnych, czyli takich, w których zderzające się cząsteczki mają odpowiednią energię oraz właściwą...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 4. Kinetyka i statyka chemiczna
537
Wpływ stężenia reagentów na szybkość reakcji chemicznej
[]
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 4. Kinetyka i statyka chemiczna
538
Mechanizm reakcji chemicznej
[]
[ { "name": "Definicja 1: Mechanizm reakcji chemicznej", "content": "Pojęcie mechanizmu reakcji chemicznej stosuje się do określenia rzeczywistego przebiegu reakcji chemicznej, który jest o wiele bardziej skomplikowany niż mogłoby to wynikać z postaci sumarycznego równania stechiometrycznego. W większości pr...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 4. Kinetyka i statyka chemiczna
539
Reakcje wieloetapowe
[ "Większość reakcji chemicznych przebiega wieloetapowo, co oznacza, że szybkość procesu chemicznego jest wynikiem przebiegu wielu reakcji elementarnych i zależy od ich wzajemnej sekwencji, czyli uszeregowania poszczególnych reakcji elementarnych w czasie. W reakcjach wieloetapowych można wyróżnić następcze i równole...
[ { "name": "Definicja 1: Reakcje następcze", "content": "Reakcje następcze, to takie, które przebiegają etapami, poprzez różne stany pośrednie, w taki sposób, że tworzący się produkt pośredni jednej reakcji staje się również substratem następnej. " }, { "name": "Definicja 2: Reakcje równoległe", ...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 4. Kinetyka i statyka chemiczna
540
Teoria kompleksu aktywnego
[ "Teoria kompleksu aktywnego (teoria stanu przejściowego) stanowi uzupełnienie teorii zderzeń.", "Podczas zderzenia efektywnego pomiędzy cząsteczkami A i B dochodzi do utworzenia się nietrwałego przejściowego układu AB* tzw. kompleksu aktywnego (stanu przejściowego) pomiędzy substratami ( \\( A \\) i \\( B \\)), ...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 4. Kinetyka i statyka chemiczna
541
Kataliza
[ "Kataliza to zjawisko, które polega na zwiększeniu szybkości reakcji chemicznej. Do zwiększenia szybkości reakcji chemicznej może dojść poprzez wprowadzenie do układu reagującego katalizatora, czyli substancji, która może tworzyć nietrwałe połączenia przejściowe z substratami, ale po zakończeniu reakcji chemicznej...
[ { "name": "Definicja 1: Katalia homogeniczna", "content": "Kataliza homogeniczna (jednorodna, jednofazowa) - katalizator znajduje się w takiej samej fazie jak reagenty." }, { "name": "Definicja 2: Kataliza heterogeniczna", "content": "Kataliza heterogeniczna (niejednorodna, wielofazowa) - katali...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 4. Kinetyka i statyka chemiczna
542
Statyka chemiczna
[ "Statyka chemiczna to dział chemii fizycznej, który zajmuje się badaniem stanów równowagi reakcji chemicznych. Wszystkie reakcje chemiczne dążą do równowagi dynamicznej, czyli stanu, w którym substraty i produkty nie wykazują dalszej tendencji do wypadkowej zmiany. [1] [2]", "Poniżej przedstawiono podstawowe po...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 4. Kinetyka i statyka chemiczna
543
Stan równowagi chemicznej
[ "Główne czynniki mające wpływ na stan równowagi chemicznej:" ]
[ { "name": "Definicja 1: Stan równowagi reakcji chemicznych", "content": "Reakcja chemiczna osiąga stan równowagi chemicznej wtedy gdy stężenia zarówno substratów jak produktów nie ulegają wypadkowej zmianie.\nZ perspektywy poziomu molekularnego reakcje biegną w kierunku tworzenie się produktów (reakcja wpro...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 4. Kinetyka i statyka chemiczna
544
Prawo działania mas
[]
[ { "name": "Definicja 1: Prawo działania mas (prawo Guldberga i Waagego)", "content": "Wyrażenie na stałą równowagi zostało wyprowadzone przez Guldberga i Waagego w 1864 r. jako tzw. prawo działania mas. W stanie równowagi chemicznej, w stałej temperaturze iloraz iloczynu stężeń molowych produktów do iloczyn...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 4. Kinetyka i statyka chemiczna
545
Równowaga w układach heterogenicznych
[]
[ { "name": "Definicja 1:", "content": "Równowaga heterogeniczna, to równowaga chemiczna, która ustala się pomiędzy reagentami, które znajdują się w różnych fazach.\nW układzie heterogenicznym (niejednorodnym) reakcja chemiczna zachodzi na granicy faz. " } ]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 4. Kinetyka i statyka chemiczna
546
Reguła Le Chateliera i Brauna
[ "Stan równowagi chemicznej może zostać zaburzony (przesunięty) pod wpływem zmiany stężenia reagentów, temperatury układu, ciśnienia (reakcje przebiegające w fazie gazowej). Układ chemiczny, zgodnie z regułą przekory, dąży wtedy do przeciwdziałania tej zmianie, w celu osiągnięcia ponownego stanu równowagi." ]
[ { "name": "Definicja 1: Reguła Le Chateliera i Brauna", "content": "\nReguła Le Chateliera i Brauna (nazwa reguły pochodzi od nazwiska chemika H. Le Chatelier oraz fizyka K. F. Brauna, którzy ją niezależnie od siebie opisali) zwana powszechnie regułą przekory mówi, że jeżeli na układ znajdujący się w stani...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 4. Kinetyka i statyka chemiczna
547
Katalizator a równowaga
[]
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 4. Kinetyka i statyka chemiczna
548
Kinetyka reakcji - zadania, przykłady
[]
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 4. Kinetyka i statyka chemiczna
549
Obliczanie wydajności reakcji - zadania, przykłady
[]
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 5. Reakcje i obliczenia chemiczne
550
Wielkości fizyczne
[ "Obowiązującym obecnie w Polsce układem jednostek jest układ SI, w którym opisane jest siedem jednostek głównych wyprowadzonych w oparciu o fundamentalne stałe, Tabela 1.", "Oprócz jednostek głównych wyróżnia się jednostki pochodne związane z wielkościami pochodnymi, wyrażanymi przy pomocy iloczynów wielkości pod...
[ { "name": "Definicja 1: Wielkość fizyczna", "content": "Cecha zjawiska fizycznego, właściwość ciała lub substancji, która może być określona ilościowo na drodze pomiaru." } ]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 5. Reakcje i obliczenia chemiczne
551
Dokładność obliczeń
[ "Wartości liczbowe dowolnych wielkości wyznaczanych eksperymentalnie zawsze odbiegają w mniejszym lub większym stopniu od wartości rzeczywistych (dokładnych). Na błąd, którym obarczony jest każdy wynik pomiarowy składają się błąd systematyczny, pozostający stały dla danej serii pomiarów lub zmieniający się w sposó...
[ { "name": "Definicja 1: Błąd bezwzględny", "content": "Różnica między wartością zmierzoną \\( x \\) a wartością rzeczywistą \\( x_0 \\).\n\n\n(1)\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\\( \\epsilon=x-x_0 \\)\n\n" }, { "name": "Definicja 2: Błąd względny", "content": "Stosunek błędu bezwzględnego \\( \\epsilon \...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 5. Reakcje i obliczenia chemiczne
552
Zaokrąglanie liczb przy dodawaniu, odejmowaniu, mnożeniu i dzieleniu
[ "Zaokrąglanie liczb polega na odcięciu z końca danej liczby cyfr, które przekraczają dokładność jej wyznaczenia. Przy zaokraglaniu liczb zastosowanie mają następujące reguły:", "Moduł opracowano na podstawie [1], [2]." ]
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 5. Reakcje i obliczenia chemiczne
671
Pojęcia podstawowe
[ "W toku reakcji chemicznej zachodzącej w układzie nie wymieniającym masy z otoczeniem ilości atomów poszczególnych pierwiastków pozostają stałe, zmienia się jedynie układ wiązań pomiędzy nimi - z atomów wchodzących w skład rozpadających się cząsteczek powstaja nowe związki o innej budowie i właściwościach. Niemniej...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 5. Reakcje i obliczenia chemiczne
670
Zasady ustalania stopni utlenienia pierwiastków
[ "Moduł opracowano na podstawie [1], [2], [3]." ]
[ { "name": "Definicja 1: Stopień utlenienia", "content": "Hipotetyczny ładunek jaki posiadałby atom wchodzący w skład cząsteczki przy założeniu, że wszystkie wiązania pomiędzy atomami tworzącymi tę cząsteczkę są jonowe." } ]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 5. Reakcje i obliczenia chemiczne
672
Stechiometria wzorów chemicznych
[ "Wzór związku chemicznego niesie ze sobą informacje jakie pierwiastki tworzą dany związek oraz podaje liczby atomów poszczególnych pierwiastków w cząsteczce. Niezależnie od sposobu otrzymania danego związku skład jego cząsteczki zawsze będzie taki sam, np. cząsteczka wody może być produktem m.in. reakcji spalania w...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 5. Reakcje i obliczenia chemiczne
554
Stechiometria wzorów chemicznych - przykłady obliczeń
[ "Moduł opracowano na podstawie [1], [2], [3], [4]." ]
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 5. Reakcje i obliczenia chemiczne
553
Równanie chemiczne
[ "Reakcja chemiczna jest procesem, podczas którego zachodzi przemiana substancji chemicznych (substratów) w inne substancje chemiczne (produkty), które różnią się od tych pierwszych właściwościami oraz budową. Jej symboliczną reprezentacją jest równanie reakcji chemicznej (równanie chemiczne, równanie reakcji), w kt...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 5. Reakcje i obliczenia chemiczne
673
Stechiometria równań chemicznych
[ "Uzgadnianie równań reakcji chemicznych polega na doborze odpowiednich wartości współczynników stechiometrycznych stojących przed wzorami chemicznymi związków biorących udział w reakcji, takich, dla których spełniona jest zasada zachowania masy. Innymi słowy, sumaryczna liczba atomów danego pierwiastka po stronie s...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 5. Reakcje i obliczenia chemiczne
674
Stechiometria równań chemicznych - przykłady obliczeń
[ "Prawidłowo uzgodnione równanie chemiczne podaje stosunki molowe substratów i produktów biorących udział w danej reakcji. Dzięki znajomości tych realcji można z kolei obliczyć masy bądź objętości poszczególnych reagentów i odwrotnie, znając masy bądź objętości reagujących substancji można określić współczynniki ste...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 5. Reakcje i obliczenia chemiczne
557
Reakcje chemiczne w roztworach
[ "W module tym przedstawione zostały przykłady obliczeń stechiometrycznych dla układów, w których przynajmniej jeden z reagentów jest składnikiem mieszaniny (np. roztworu). Przykłady obliczeń dla czystych reagentów można znaleźć w module Stechiometria równań chemicznych - przykłady obliczeń.", "Moduł opracowano na...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 5. Reakcje i obliczenia chemiczne
555
Reakcje redoks - zapis i uzgadnianie
[ "Termin \"redoks\" pochodzi od nazw sprzężonych reakcji REDukcji i OKSydacji (utleniania), w których stopnie utleniania atomów pierwiastków zmianiają się. Podczas reakcji oksydacji, stopnie utlenienia niektórych atomów wzrastają, natomiast w towarzyszącej jej reakcji redukcji stopnie utlenienia innych atomów maleją...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 5. Reakcje i obliczenia chemiczne
675
Reakcje redoks w środowisku kwasowym
[ "W module Reakcje redoks - zapis i uzgadnianie przedstawiony został ogólny sposób bilansowania równań reakcji typu redoks bez rozważania wpływu odczynu roztworu. W tym module skupimy się na uzgadnianiu równań reakcji redoks zapisanych przy użyciu notacji jonowej oraz przy założeniu, że odczyn roztworu, w którym dan...
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 5. Reakcje i obliczenia chemiczne
676
Reakcje redoks w środowisku zasadowym
[ "W module tym przedstawiono sposób uzgadaniania równań reakcji typu redoks dla środowisk o odczynie \\( pH>7 \\) podanych przy użyciu zapisu jonowego.", "Moduł opracowano na podstawie [1], [2], [3]." ]
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 5. Reakcje i obliczenia chemiczne
556
Energetyka reakcji chemicznych
[ "Podczas reakcji chemicznej dochodzi do tworzenia nowych związków o budowie i składzie innym niż substraty, z których powstają. Towarzyszy temu zrywanie części wiązania pomiędzy atomami w cząsteczce, a także tworzenie nowych wiązań. Z każdą reakcją chemiczną związany jest pewien efekt energetyczny. Zerwanie wiązani...
[ { "name": "Definicja 1: Standardowa molowa entalpia tworzenia, \\( {\\Delta}_{f}H^{\\Theta} \\)", "content": "Jest to entalpia utworzenia 1 mola danego związku z pierwiastków w ich stanach podstawowych." }, { "name": "Definicja 2: Stan podstawowy pierwiastka", "content": "Najtrwalsza odmiana pi...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 5. Reakcje i obliczenia chemiczne
558
Obliczenia termochemiczne
[ "Moduł opracowano na podstawie [1], [2], [3], [4]." ]
[]
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 5. Reakcje i obliczenia chemiczne
559
Entalpia swobodna i kierunek reakcji chemicznej
[ "Dla procesów zachodzących w warunkach stałej temperatury i stałego ciśnienia (izotermiczno-izobarycznych), zmiana entalpii swobodnej dana jest równaniem ( 2 ).", "Z drugiej zasady termodynamiki wiadomo, że zmiana całkowitej entropii wszechświata ma tendencję do wzrostu:", "Zmiana entropii otoczenia równa jest ...
[ { "name": "Definicja 1: Entalpia swobodna, funkcja Gibbsa", "content": "\nTermodynamiczna funkcja stanu dana równaniem:\n\n(1)\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\\( G=H-TS=U+pV-TS \\)\n\ngdzie: \\( G \\) - entalpia swobodna, \\( H \\) - entalpia, \\( T \\) - temperatura w skali bezwzględnej, \\( S \\) - entropia, \\(...
Chemia
Chemia ogólna
Rozdział 5. Reakcje i obliczenia chemiczne
560
Entalpia swobodna reakcji - przykłady obliczeń
[ "Moduł opracowano na podstawie [1], [2], [3], [4]." ]
[]